Chăm sóc và phát huy người cao tuổi: Cơ hội và thời khắc lịch sử
(Ngày đăng:01.10.2012)
DSKG- Hiện có 39% người cao tuổi (NCT) Việt Nam vẫn đang làm việc, 17% NCT thuộc diện nghèo, trên 70% NCT phải tự lao động kiếm sống cùng với sự hỗ trợ của con cháu và gia đình, chưa đầy 5% NCT có sức khỏe tốt…
Người lao động cao tuổi khỏe mạnh là nguồn nhân lực quý giá, nếu được hỗ trợ một cách phù hợp có thể tiếp tục có những đóng góp to lớn cho gia đình, xã hội. Ảnh: Dương Ngọc.

Đây là những thách thức to lớn, đòi hỏi cần sớm có những chính sách, chiến lược thực tế và phù hợp khi Việt Nam đang ở giai đoạn then chốt của một thời kỳ chuyển đổi nhân khẩu học.

Cơ hội và thách thức
Theo TS Dương Quốc Trọng - Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ (Bộ Y tế): “Già hóa dân số” hay nói cách khác tuổi thọ người dân được tăng cao phản ánh những thành tựu to lớn của phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, người lao động cao tuổi khỏe mạnh cũng là nguồn nhân lực quý giá, nếu được hỗ trợ một cách phù hợp có thể tiếp tục có những đóng góp to lớn cho gia đình, cộng đồng và quốc gia. Tuy nhiên, chúng ta cũng đang phải đối mặt với những thách thức không nhỏ trong vấn đề “già hoá dân số”.
Theo quy luật tự nhiên, tuổi càng cao sức khỏe càng suy giảm. Những bệnh thường gặp nhất ở NCT là bệnh về xương khớp, cao huyết áp, các bệnh về mắt và suy giảm trí nhớ. Tình trạng bệnh, tật đã ảnh hưởng lớn đến đời sống tâm lý, các hoạt động sinh hoạt hàng ngày và sự hoà nhập cộng đồng của NCT. Đa số NCT nước ta chưa có thói quen khám bệnh định kỳ vì vậy khi phát hiện bệnh thường ở giai đoạn muộn khiến việc chữa trị rất khó khăn. Hệ thống y tế - lão khoa chưa đầy đủ, trang thiết bị còn thiếu thốn, đội ngũ cán bộ y tế chưa đáp ứng nhu cầu để giải quyết các bệnh đặc trưng của NCT. Theo kết quả Điều tra Quốc gia về NCT Việt Nam, chỉ có 4,8% NCT có sức khỏe tốt và rất tốt, 65,4% là yếu và rất yếu. Trong đó, có 26,1% NCT không có bất cứ loại bảo hiểm y tế nào, trên 51% NCT không đủ tiền chi trả cho việc điều trị, dẫn đến không điều trị.
Xu hướng mô hình gia đình ở Việt Nam đang thay đổi từ gia đình truyền thống sang gia đình hạt nhân. Con cái ngày càng có xu hướng sống độc lập với cha mẹ. Việc phải sống một mình là điều rất bất lợi đối với NCT, bởi gia đình luôn là chỗ dựa cả về tinh thần và vật chất rất quan trọng đối với NCT. Ngày càng có nhiều NCT sống góa vợ (chồng), số lượng cụ bà góa chồng cao gần 5,5 lần số cụ ông góa vợ. Số cụ bà sống ly hôn, ly thân cũng cao hơn số cụ ông sống ly hôn, ly thân 2,2 lần. Bên cạnh đó, đời sống vật chất của NCT còn gặp rất nhiều khó khăn. Chỉ có 35,6% NCT ở thành phố và 21,9% NCT ở nông thôn có lương hưu hoặc trợ cấp từ nhà nước. Có tới 70-80% NCT phải tự kiếm sống hoặc nhờ vào sự nuôi dưỡng và chăm sóc của con cái.

Nắm bắt thời khắc lịch sử

Tuổi thọ người dân được tăng cao phản ánh những thành tựu to lớn của phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó có sự đóng góp rất quan trọng của công tác bảo vệ chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, của chương trình DS-KHHGĐ dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và Chính phủ; sự tham gia tích cực của các ban, ngành, đoàn thể; sự cố gắng, nỗ lực tham gia thực hiện của nhân dân. Như vậy, phải khẳng định nước ta bước vào giai đoạn “già hóa dân số” mang ý nghĩa chính trị sâu sắc, thể hiện bản chất tốt đẹp và tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa.

Từ cuộc Tổng Điều tra dân số năm 2009 đến kết quả của cuộc điều tra biến động dân số năm 2011 cho thấy, dân số Việt Nam đang già hóa một cách nhanh chóng. Tỉ lệ NCT (từ 65 tuổi trở lên) tăng từ 6,4% lên 7%. Dự kiến khoảng 20 năm nữa, Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn dân số già, ngắn hơn rất nhiều so với các nước có trình độ phát triển cao hơn. Chính phủ Việt Nam luôn nhấn mạnh việc chăm sóc NCT là một chính sách quan trọng trong tất cả các giai đoạn phát triển của đất nước. Kể từ khi Hiến pháp đầu tiên được ban hành năm 1946, vấn đề NCT đã trở thành một bộ phận quan trọng trong chính sách và các chương trình kinh tế và xã hội của Việt Nam. Ông Nguyễn Trọng Đàm - Thứ trưởng Bộ LĐ,TB&XH, Ủy viên thường trực Uỷ ban quốc gia về NCT Việt Nam cho rằng: “Trong giai đoạn tới, số lượng và tỷ lệ NCT sẽ tiếp tục tăng cao, vì vậy Việt Nam cần phải có những chính sách để phát huy và chăm sóc NCT ngày một tốt hơn. Khi Chương trình hành động quốc gia về NCT giai đoạn 2012-2020 được thông qua thì vấn đề NCT sẽ là trọng tâm của các chương trình, chính sách, đề án của Chính phủ”.
“Chúng ta đang ở thời khắc duy nhất trong lịch sử, các bài học kinh nghiệm dựa trên các nghiên cứu chính sách được xây dựng một cách cẩn trọng từ các quốc gia khác sẽ là nguồn tham khảo cho chúng ta để xây dựng một số chính sách và can thiệp nhằm tác động tích cực, sâu rộng tới nâng cao cuộc sống, sức khỏe của nhóm dân số cao tuổi đang ngày càng gia tăng ở Việt Nam” - ông Bruce Campbell, Trưởng Đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam nhấn mạnh. Theo ông, Việt Nam rất cần có các chính sách, chiến lược thực tế và phù hợp để đảm bảo dịch vụ xã hội, các nhu cầu về an sinh xã hội dành cho NCT. Đồng thời ông cũng nhấn mạnh việc đầu tư cho y tế, giáo dục, sự tham gia và công việc ổn định cho thanh niên cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc giải quyết các nhu cầu của thế hệ người cao tuổi trong tương lai.
Còn theo TS Dương Quốc Trọng để giữ vững, ổn định quy mô dân số, thích ứng với “già hoá dân số” cần đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động "Toàn xã hội chăm sóc, phát huy vai trò NCT", tăng ngân sách cho Chương trình mục tiêu quốc gia DS-KHHGĐ. Điều đó đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách cần có tầm nhìn chiến lược nhằm xây dựng các chính sách an sinh xã hội phù hợp với các chuyển đổi về cơ cấu dân số nước ta; góp phần phát triển bền vững quốc gia từ góc độ dân số.

Hà Thư

Theo Giadinhnet

 

 Cổng Thông Tin Điện tử Công An tỉnh Kiên Giang
Sinh con lần đầu là gái, sinh con lần 2 bạn mong muốn có con trai hay con gái?
  Con trai

  Con gái

  Trai hay gái, con nào cũng như nhau


Đang Online: 4
Online trong ngày: 96
Online trong tháng: 4966
Tổng lượt truy cập: 212166