Tin nóng
Dự án can thiệp, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh: Truyền thông dựa vào cộng đồng
(Ngày đăng:18.06.2013)
DSKG- Kiên Giang là tỉnh có đặc thù địa lý đa dạng, có vùng đồng bằng, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, vùng biển đảo và ven biển, vùng có đông đồng bào dân tộc Khmer. Vì thế, những phong tục tập quán lỗi thời và nhận thức lạc hậu về chuyện sinh con, vẫn tiếp tục diễn ra trong một bộ phận nhân dân. Tuy số lượng không nhiều, nhưng tác động rất lớn đến hiệu quả của công tác truyền thông, việc sinh con theo ý muốn, nhất là việc lựa chọn sinh con trai hiện nay.

Theo quan niệm của người Á Đông trong đó có Việt Nam, năm 2012 là năm con Rồng, được coi là “năm đẹp” để sinh con và nhất là con trai, nên rất nhiều người đã chọn năm này để sinh con trai. Ngay từ đầu năm 2012, Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh đã cảnh báo về vấn đề này và đến cuối năm, kết quả cũng không ngoài dự báo. Nếu năm 2011 SRB (tỷ số giới tính khi sinh) của tỉnh là 109 nam/100 nữ, thì năm 2012 SRB là 110,21 nam/100 nữ, tăng 1,21 điểm phần trăm. Nhưng để giảm việc tăng 1 điểm phần trăm trong SRB phải mất đến 3 năm. Trong giai đoạn bùng nổ việc mất cân bằng giới tính khi sinh của cả nước, vấn đề này lại rơi vào năm tốt cho việc sinh con trai, theo quan niệm của dân gian, càng làm cho việc tuyên truyền để hạn chế tỷ số giới tính khi sinh càng thêm khó khăn.
Hiện nay, tại Kiên Giang vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh đã diễn ra ở hầu hết các địa phương trong tỉnh với tỷ số SRB từ 100 – 110 bé trai/100 bé gái. Hiện có 13/15 huyện, thị thành phố đang thực hiện Dự án “Can thiệp, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh” chủ yếu là hoạt động truyền thông về bề nổi và chiều sâu. Theo định hướng của Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh, trong quá trình truyền thông, tuyên truyền hiện nay thường gặp phải những vấn đề liên quan đến yếu tố văn hóa, phong tục, tập quán của người dân đã có từ lâu đời, được lưu truyền qua nhiều thế hệ, nên công tác truyền thông không thể nóng vội. mang tính áp đặt mà phải làm từng bước, rút kinh nghiệm trong hoạt động. Hoạt động truyền thông cần có sự phối hợp đồng bộ với các ngành, đoàn thể, người có uy tìn trong cộng đồng, các vị chức sắc tại địa phương, nhằm tìm ra những phương pháp truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng tại mỗi vùng trong tỉnh.
Có tinh thần vượt khó, năng động, sáng tạo, kiên trì trong việc truyền thông về vấn đế mất cân bằng giới tính khi sinh hiện nay là huyện Giang Thành và Tân Hiệp. Hai đơn vị này đều có những đặc thù riêng về địa lý, dân cư, dân tộc và trình độ dân trí cũng như phương pháp truyền thông tiếp cận các nhóm đối tượng chính đến cộng đồng rất khả thi, Huyện Giang Thành với đặc thù là một huyện vùng biên giới, vùng có đông đồng bào dân tộc Khmer, công tác Dân số - KHHGĐ đã được các cấp ủy Đảng, chính quyền tập trung quan tâm từ khi thành lập huyện năm 2009 đến nay. Hoạt động truyền thông trong vùng có đông đồng bào dân tộc Khmer được xem là mục tiêu chính của công tác truyền thông dân số, nhưng đây là một việc làm hết sức khó khăn. Tuy nhiên, vần đề điều kiện đi, lại, thời tiết, kinh phí, không phải là vấn đề chính, vần đề chính ở đây là việc tuyên truyền để thay đổi về nhận thức của đồng bào Khmer trong vấn đề chấp nhận KHHGĐ đã khó, còn vấn đề tuyên truyền không sinh thêm con vì muốn có con trai, ở những cặp vợ chồng có con đầu lòng là gái, con một bề là gái lại càng gian khổ, khó khăn trăm bề. Vì con trai trong mỗi gia đình của đồng bào dân tộc là một minh chứng cho việc hoàn thiện các phong tục tập quán, mà các cặp vợ chồng phải thực hiện được, chưa kể tới những vấn đề khác ràng buộc liên quan đến con trai trong cuộc sống, theo yêu thích của đồng bào dân tộc. Những nguyên nhân trên đã góp phần đưa tỷ số SRB của huyện lên đến 111,73 nam/100 nữ, là huyện có tỷ số SRB cao nhất trong tỉnh.

Họp nhóm tuyên truyền về mất cân bằng giới tính khi sinh cho đồng bào người Khmer huyện Giang Thành.

Trước thực trạng như trên, để nhanh chóng hạn chế việc gia tăng tỷ số giới tính khi sinh và tận dụng lợi thế là huyện có nhiều cộng tác viên dân số là người dân tộc Khmer cùng những cộng tác viên biết tiếng Khmer, Trung tâm Dân số - KHHGĐ huyện đã khảo sát lập danh sách các cặp vợ chồng có con một bề gái, con đầu lòng là gái để tuyên truyền. Việc tuyên truyền được tổ chức qua việc phân công từng cộng tác viên và phối hợp với các đoàn thể, người có uy tín trong cộng đồng, đi tuyên truyền đến tận hộ gia đình. Song song đó việc tổ chức họp nhóm, nói chuyện chuyên đề được tổ chức thường xuyên tại các ấp thuộc 5 xã trong huyện, từng bước giúp nhân dân hiểu dần tác hại của việc mất cân bằng giới tính khi sinh.
Bà Võ Hồng Hết, giám đốc Trung tâm Dân số - KHHGĐ huyện Giang Thành cho biết “Trung tâm Dân số huyện tập trung hoạt động truyền thông với nhiều hình thức, nhằm đưa những nội dung về tác hại của việc mất cân bằng giới tính khi sinh và hậu quả của việc lựa chọn giới tính khi sinh đến các nhóm đối tượng có nguy cơ đồng thời còn tuyên truyền nâng cao vị thế của phụ nữ hiện nay và trong tương lai”. Bà Võ Hồng Hết cho biết thêm, các hoạt động truyền thông trong vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh phải kết hợp với các ngành đoàn thể và các vị chức sắc có uy tín trong cộng đồng, cùng nhau phối hợp khi tuyên truyền tại những nơi có đông đồng bào dân tộc Khmer mới đem lại hiệu quả cao.
Ờ huyện Tân Hiệp là huyện có nhiều đồng bào theo đạo thiên chúa giáo chiếm 33% dân số. Đây là huyện luôn duy trì tốt công tác Dân số - KHHGĐ hằng năm. Trong giai đoạn hiện nay, cũng như các địa phương khác trong tỉnh, vần đề lựa chọn giới tính khi sinh, nhất là sinh con trai cũng đang có chiều hướng gia tăng, năm 2011 SRB của huyện là 108,24 bé trai/100 bé gái; Năm 2012 tỷ số SRB của huyện là 110,26 bé trai/100 bé gái. Một nguyên nhân khác mới nảy sinh là hiện nay đời sống kinh tế của đại đa số nhân dân trong huyện đang phát triển mạnh, nên đã nảy sinh tư tưởng muốn sinh thêm con, nhất là sinh con trai, ở những gia đình đã thực hiện KHHGĐ làm cho nguy cơ tăng tỷ số giới tính khi sinh và tăng tỷ lệ phụ nữ sinh con thứ 3 trở lên, đang là thách thức khó khăn cho huyện trong việc thực hiện Chiến lược Dân số-Sức khỏs sinh sản hiện nay với mục tiêu nâng cao chất lượng giống nòi.
Qua 2 năm triển khai thực hiện Dự án, huyện Tân Hiệp đã tập trung việc truyền thông cho đại đa số các đồng chí trong cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành đoàn thể, cộng tác viên tại cơ sở tại các cuộc hội thảo chuyên đề được tổ chức tại 11/11 xã, thị trấn trong huyện. Ngoài việc tuyên truyền nội dung của dự án “Can thiệp, giảm thiều mất cân bằng giới tính khi sinh” cho các đại biểu tham dự, qua hội thảo để tiếp thu các ý kiến đóng góp cho hoạt động truyền thông của huyện phù hợp với từng đặc thủ cũa mỗi xã. Hội thảo còn là diễn đàn thể hiện sự cam kết vào cuộc trong chỉ đạo của cấp Ủy Đảng, chính quyền đoàn thể tại cơ sở, tạo nên sức mạnh đồng bộ và sự vào cuộc chung của cả hệ thống chính trị trong việc tuyên truyền hậu quả việc mất cân bằng giới tính khi sinh. Qua kiểm tra, đánh giá các hoạt động của dự án, công tác truyền thông của huyện Giang Thành và Tân Hiệp đã khai thác tốt các thế mạnh của địa phương, cùng những định hướng trong hoạt động truyền thông phù hợp với địa bàn từng xã.

Huyện Tân Hiệp phối hợp với UBND xã hội thảo về mất cân bằng giới tính khi sinh tại xã Tân Hiệp A.

Xây dựng được phương pháp truyền thông trên cơ sở chọn lọc ý kiến từ cộng đồng và tập hợp cộng đồng tham gia trong tuyên truyền, đã giúp các hoạt động truyền thông của huyện Giang Thành và Tân Hiệp luôn thu hút sự tham gia của đông đảo tầng lớp nhân dân, các cấp lãnh đạo, các ngành đoàn thể tham gia tại các cuộc hội thảo, nói chuyện chuyên đề, các hoạt động truyền thông của 2 huyện đã tạo nên những dấu ấn mạnh mẽ của sự cam kết của các cấp Ủy Đảng, Chính quyền, ban ngành, đoàn thể trong việc tuyên truyền tác hại và hạn chế việc gia tăng tỷ số giới tính khi sinh.
Từ những định hướng và phương pháp thực hiện, cùng nỗ lực quyết tâm trong hoạt động truyền thông, để nâng cao nhận thức cho nhân dân về tác hại việc mất cân bằng giới tính khi sinh, chắc chắn tỷ số mất cân bằng giới tính khi sinh tại 2 huyện, sẽ từng bước giảm dần, không còn gia đình sinh con thứ 3 vì muốn có con trai. Nâng dần vị trí, vị thế trẻ em gái trong mỗi gia đình, để mỗi người dân đều thấu hiểu câu khầu hiệu “Con trai hay con gái, đều là niềm vui, hạnh phúc của mỗi gia đình ”.

Bài, ảnh: Thanh Dũng



 

 Cổng Thông Tin Điện tử Công An tỉnh Kiên Giang
Sinh con lần đầu là gái, sinh con lần 2 bạn mong muốn có con trai hay con gái?
  Con trai

  Con gái

  Trai hay gái, con nào cũng như nhau


Đang Online: 6
Online trong ngày: 152
Online trong tháng: 4836
Tổng lượt truy cập: 189459