Tầm soát dị tật bẩm sinh, nâng cao chất lượng giống nòi
(Ngày đăng:03.03.2019)
DSKG- Mỗi năm, tại Việt Nam có trung bình hơn 1 triệu trẻ em được sinh ra, trong đó ước tính có khoảng 1,5 - 2% trẻ mắc phải các dị tật bẩm sinh. Do đó, việc tầm soát, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh để phát hiện, can thiệp và điều trị sớm các bệnh, tật, các rối loạn chuyển hóa, di truyền ngay trong giai đoạn bào thai và sơ sinh sẽ giúp sinh ra những đứa trẻ khỏe mạnh, góp phần nâng cao chất lượng giống nòi.

Tình trạng tật, bệnh ở thai nhi và trẻ sơ sinh bắt nguồn từ các nguyên nhân chủ yếu như sai lệch di truyền (bất thường nhiễm sắc thể, rối loạn gene, rối loạn chuyển hóa…); trong quá trình mang thai, bà mẹ tiếp xúc môi trường độc hại (hóa chất, không khí, đất, nước…); mẹ uống thuốc trong 3 tháng đầu của thai kỳ; mẹ mắc các bệnh nhiễm trùng trong khi mang thai (giang mai, rubella, nhiễm trùng tiểu, nhiễm trùng sinh dục). Trong số các dị tật, có các bệnh phổ biến như: Down, hội chứng Ewards, dị tật ống thần kinh, suy giáp bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh, tan máu bẩm sinh (Thalassemia) thể nặng và các bệnh lý di truyền, dị tật bẩm sinh khác.

 

Việc sàng lọc trước sinh (SLTS) khuyến cáo các bà mẹ đi khám định kỳ, siêu âm, xét nghiệm trong thời kỳ mang thai sẽ giúp các cặp vợ chồng biết chính xác 80 – 90% thai nhi của mình khỏe mạnh hay có vấn đề gì bất thường. Sàng lọc sơ sinh (SLSS) - lấy máu gót chân trẻ 48 giờ sau sinh, nhằm phát hiện các bệnh suy giáp bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh… SLTS và SLSS sẽ giúp ngành Y tế can thiệp sớm, hạn chế tối đa dị tật từ trong bụng mẹ và giúp trẻ sinh ra phát triển bình thường.

 

Năm 2018 toàn tỉnh đã thực hiện được 15.369 cas sàng lọc trước sinh và 2.322 cas sàng lọc sơ sinh. Đây là kết quả của sự nỗ lực chung tay của cả hệ thống chính trị trong việc nâng cao chất lượng dân số và thành công của hoạt động tuyên truyền vận động, tư vấn cho đối tượng về lợi ích, ý nghĩa của chương trình; tạo được nhu cầu và chuyển đổi hành vi đối với nhân dân địa phương trong việc tiếp cận và tham gia các dịch vụ về sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh, đồng thời thiết lập mạng lưới sàng lọc trước sinh và sơ sinh từ tỉnh đến các huyện góp phần đạt được các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra.

 

Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về Công tác dân số trong tình hình mới nêu rõ: “Công tác dân số phải chú trọng toàn diện… đặc biệt là chất lượng dân số” và “Phát triển mạng lưới cung cấp các dịch vụ tầm soát, chẩn đoán sớm bệnh, tật trước sinh, sơ sinh”. Đặt mục tiêu đến năm 2030 có 70% phụ nữ mang thai được tầm soát ít nhất 4 loại bệnh tật bẩm sinh phổ biến nhất, 90% trẻ sơ sinh được tầm soát ít nhất 5 bệnh bẩm sinh phổ biến nhất.

Một buổi thực tập lấy máu gót chân trẻ sơ sinh trong chẩn đoàn sàng lọc sơ sinh tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang. A. Thanh Dũng

 

Hiện nay, mỗi năm Kiên Giang bình quân có 25.000 (số tròn) trẻ sinh ra, nếu các thai phụ được thực hiện việc sàng lọc trước sinh và sơ sinh sẽ loại bỏ trên 90% những dị tật bất thường và cho ra đời những đứa trẻ hoàn toàn khỏe mạnh. Để thực hiện đạt mục tiêu Nghị quyết số 21-NQ/TW mỗi năm ngành dân số phải tăng số phụ nữ sinnh con thực hiện SLTS và SLSS bình quân 10% năm. Nhưng để đạt được chỉ tiêu này đòi hỏi cần có sự nhận thức của người dân nhất là đối tượng phụ nữ mang thai có điều kiện kinh tế khá giả chấp nhận việc xã hội hóa khi tham gia việc SLTS và SLSS, vì nguồn kinh phí chi cho hoạt động này rất lớn, trong khi nguồn kinh phí hỗ trợ miễn phí của Nhà nước chủ yếu tập trung cho những gia đình nghèo, gia đình chính sách, đồng bào dân tộc…..

 

Do tính chất hiệu quả cao như vậy, nên công tác truyền thông trong cộng đồng các nội dung lợi ích của việc sàng lọc trước sinh và sơ sinh đã được ngành dân số tập trung thực hiện thường xuyên tại các địa bàn trong tỉnh, với nhiều hình thức tiếp cận và truyền tải thông tin đến đối tượng. Đối với phụ nữ mang thai, cộng tác viên dân số phải trực tiếp tư vần, truyền thông tại trạm y tế và hộ gia đình. Thông qua các hoạt động truyền thông đa dạng của đội ngũ cộng tác viên, đã giúp người dân từng bước nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc sàng lọc trước sinh và sơ sinh một cách cụ thể và tích cực tham gia.

 

Đến nay chương trình sàng lọc trước sinh và sơ sinh đang được nhân rộng tại tất cả các huyện, thành phố và thu hút ngày càng đông đảo phụ nữ mang thai tham gia nhưng việc thực hiện vẫn còn những giới hạn về chỉ tiêu thực hiện do nguồn kinh phí hạn chế cùng các yếu tố khách quan. Ở một số địa bàn vùng biển, đảo các xã thuộc huyện Kiên Hải, Phú Quốc, việc chuyển mẫu máu lên thành phố Hồ Chí Minh qua đường chuyển phát nhanh của ngành Bưu chính viễn thông còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến chất lượng mẫu máu, do vượt thời gian qui định trong chuyên môn của ngành Y tế hoặc thất lạc. Nội dung truyền thông liên quan nhiều đến lĩnh vực y tế, đòi hỏi cộng tác viên phải có trình độ nhất định để tiếp thu, vẫn còn một số địa bàn cộng tác viên chưa được tập huấn nên công tác tuyên truyền không thường xuyên hoặc chất lượng chưa cao, ảnh hưởng không ít đến việc cung cấp thông tin cho đối tượng một cách chính xác.

 

Có thể nói, việc sàng lọc trước sinh và sơ sinh thật sự mang tính nhân văn, đạo đức cao, đem lại niềm vui, nguồn hạnh phúc vô tận cho mỗi phụ nữ khi sinh con. Trong thời gian tới, Chương trình SLTS và SLSS sẽ tiến tới mở rộng phạm vi các loại bệnh được đưa vào danh mục thanh toán của bảo hiểm y tế để tăng cơ hội tiếp cận cho người dân. Đồng thời, người dân cần nhận thức rằng, việc thực hiện SLTS và SLSS không chỉ là chuyện cá nhân của mỗi gia đình mà chính là bước đi lâu dài của ngành Dân số nói riêng và cả xã hội nói chung vì mục tiêu cải thiện, nâng cao chất lượng dân số Việt Nam. Đây cũng là nền tảng vững chắc, trong việc thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng giống nòi, hình thành những nguồn nhân lực hoàn thiện cho đất nước mà Chiến lược Dân số - Sức khoẻ sinh sản Việt Nam, giai đoạn 2011- 2010 đã đề ra./.                                                                                           Bài, ảnh: Thanh Dũng.

                                                                                                                       

 Cổng Thông Tin Điện tử Công An tỉnh Kiên Giang
Khảo sát mong muốn sinh con của người Việt Nam hiện nay?
  Tôi muốn sinh 01 con

  Tôi muốn sinh 02 con

  Tôi muốn sinh 03 con

  Tôi không muốn sinh con


Đang Online: 11
Online trong ngày: 549
Online trong tháng: 9524
Tổng lượt truy cập: 434923