Tìm một giải pháp cho những tỉnh có mức sinh thấp
(Ngày đăng:30.11.2020)
DSKG- Trong quyết định số 588/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày ngày 28 tháng 4 năm 2020 về phê duyệt “Chương trình điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030” đã chỉ ra danh sách 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, trong đó có tỉnh Kiên Giang. Như vậy, từ một tỉnh có mức sinh cao nhất, nhì khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, sau mấy thập kỷ kiên trì thực hiện chính sách kế hoạch hóa gia đình Kiên Giang lại rơi vào nhóm tỉnh có mức sinh thấp điều này đặt ra cho các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách cần phải có cái nhìn thay đổi trong xây dựng chính sách cho phù hợp với tình hình công tác dân số và phát triển trong giai đoạn hiện nay. Bởi vì, theo các chuyên gia nhận định, mức sinh thấp kéo dài ở một số vùng, khu vực sẽ để lại nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt lao động, ảnh hưởng đến an sinh xã hội và sự phát triển bền vững.
Sinh viên Trường Đại học Lao động xã hội (TP Hồ Chí Minh) tham gia buổi Giao lưu-Tọa đàm "Giải pháp hỗ trợ, khuyến khích sinh đủ 2 con ở vùng mức sinh thấp. Ảnh: Tuấn Nghĩa

21 tỉnh có mức sinh thấp, một số tỉnh rất thấp
Mới đây, Tổng cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) thuộc Bộ Y tế đã phối hợp với Trường Đại học Lao động xã hội (TP Hồ Chí Minh) tổ chức buổi Giao lưu-Tọa đàm "Giải pháp hỗ trợ, khuyến khích sinh đủ 2 con ở vùng mức sinh thấp".
Tại Tọa đàm, bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết: Thời gian qua, nhằm khống chế tốc độ gia tăng dân số ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, các chính sách dân số của nước ta với các quan điểm và hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm thực hiện mục tiêu nhất quán là giảm mức sinh, giảm tỷ lệ gia tăng dân số, giảm sức ép của dân số đến quá trình phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Tuy nhiên, dù nước ta đã duy trì mức sinh thay thế trong hơn 10 năm qua nhưng lại đang phải đối mặt với thực trạng chênh lệch mức sinh đáng kể giữa các vùng; xu hướng không muốn hoặc sinh rất ít con đã xuất hiện ở một số đô thị, nơi có điều kiện kinh tế phát triển, trong khi đó, tại những nơi điều kiện kinh tế chưa phát triển, mức sinh rất cao, có nơi trên 2,5 con/phụ nữ.
Hiện cả nước có 21 tỉnh có mức sinh thấp, thậm chí một số tỉnh, mức sinh đã rất thấp, tập trung ở vùng Đông Nam Bộ, Đồng Bằng Sông Cửu Long và Duyên hải miền Trung. Thành phố Hồ Chí Minh đang là địa phương có mức sinh thấp nhất cả nước với số con trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ chỉ là 1,39 con/phụ nữ. Trong khi theo số liệu thống kê số con trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ của Kiên Giang là 1,86 con/phụ nữ. Vì vậy, duy trì mức sinh thay thế, giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, địa phương là một trong những nhiệm vụ cấp bách hiện nay, góp phần ổn định quy mô dân số, đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực cho sự phát triển đất nước.

GS.TS Nguyễn Đình Cử, nguyên Viện trưởng Viện Dân số và các vấn đề xã hội-Đại học Kinh tế quốc dân cùng các chuyên gia tham gia Tọa đàm Giải giáp hỗ trợ, khuyến khích sinh đủ 2 con ở những vùng có mức sinh thấp do Tổng cục Dân số-KHHGĐ phối hợp với Đại học Lao độn-Xã hội thành phố Hồ Chí Minh tổ chức. Ảnh: Tuấn Nghĩa.

Cần có giải pháp hỗ trợ, khuyến khích sinh đủ 2 con ở vùng có mức sinh thấp
Ngày 28/4/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 588/QĐ-TTg về việc Phê duyệt Chương trình điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030. Để triển khai thực hiện Chương trình này, mới đây, Bộ Y tế cũng đã phê duyệt Kế hoạch xây dựng và thí điểm một số giải pháp hỗ trợ, khuyến khích sinh đủ 2 con ở vùng có mức sinh thấp. Điều này đánh dấu những bước đi đầu tiên trong triển khai thực hiện cuộc vận động "Nam, nữ thanh niên không kết hôn muộn, không sinh con muộn; mỗi cặp vợ chồng sinh đủ 2 con và nuôi dạy con tốt".
Vụ trưởng Vụ Quy mô dân số bà Đặng Quỳnh Thư cho biết, sở dĩ việc khuyến khích sinh đủ 2 con ở những vùng có mức sinh thấp rất quan trọng trong bối cảnh nước ta hiện nay, bởi lẽ, kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới cho thấy, nhiều nước thành công trong việc đưa mức sinh cao xuống thấp, tuy nhiên, chưa có nước nào thành công khi đưa mức sinh thấp lên cao.
Kinh nghiệm từ Hàn Quốc khi giải quyết vấn đề suy thoái dân số cũng là một bài học để Việt Nam tham khảo. Hơn chục năm trước, Chính phủ Hàn Quốc đã chi hàng nghìn tỷ won nhằm hỗ trợ giảm bớt gánh nặng tài chính cho những cặp vợ chồng có con cùng các khoản ưu đãi, trợ cấp chăm sóc trẻ em mỗi tháng cho các gia đình trẻ. Nhiều biện pháp mới đã được thực hiện như kéo dài thời gian nghỉ thai sản cho người cha với mức đảm bảo 80% tiền lương… Tuy nhiên, mức sinh của Hàn Quốc hiện nay vẫn tiếp tục suy giảm. Theo giáo sư Youngtae Cho, thực trạng của dân số Việt Nam gần giống với dân số Hàn Quốc mấy chục năm về trước. Theo vị chuyên gia này, để tránh rơi vào tình cảnh mức sinh "lao dốc" gây hậu quả nặng nề về sau, Việt Nam nên đặt ra những mục tiêu, chính sách dân số điều chỉnh mức sinh ngay từ bây giờ. Theo giáo sư "Việt Nam vẫn còn cơ hội để kế hoạch hóa dân số đến năm 2100".
Chương trình điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030 do Chính phủ Việt Nam ban hành chính là đã nhìn thấy trước những vấn đề do giảm sinh gây ra. Do đó, với các giải pháp can thiệp sớm trong việc hỗ trợ, khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con ở vùng có mức sinh thấp, hy vọng chúng ta có thể tránh được vết xe đổ như nhiều nước là để mức sinh xuống quá thấp, không thể đưa trở lại mức sinh thay thế.
Tại Tọa đàm, các chuyên gia đã cùng nhau thảo luận, nêu lên thực trạng chênh lệch mức sinh tại nước ta hiện nay, đặc biệt là tình trạng mức sinh thấp tại một số địa phương, từ đó, đưa ra các giải pháp cụ thể trong việc khuyến khích sinh đủ 2 con ở những vùng này.
Là một trong những địa phương có mức sinh thấp nhất cả nước (1,33 con/phụ nữ năm 2019), TP Hồ Chí Minh đang đối mặt với bài toán làm thế nào để nâng được mức sinh lên, khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con để đạt mức sinh thay thế. Ông Phạm Chánh Trung, Phó Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ TP Hồ Chí Minh cho biết: Trước thực trạng mức sinh thấp, ngành Y tế - Dân số thành phố đã cùng với người dân nhiệt liệt hưởng ứng thông điệp truyền thông vận động "Mỗi cặp vợ chồng sinh đủ hai con".
Cùng với đó, hiện nay, Sở Y tế đã hoàn tất việc tham mưu, trình UBND thành phố Dự thảo Chương trình điều chỉnh mức sinh đến năm 2030 tại TP Hồ Chí Minh. Chương trình bao gồm tổng thể các giải pháp để giải quyết vấn đề mức sinh thấp của thành phố với chỉ tiêu phấn đấu là tổng tỉ suất sinh của thành phố đạt 1,4 con/phụ nữ vào năm 2025, hướng tới 2030 là 1,6 con.
Đồng thời, Sở Y tế cũng đang trong quá trình tham mưu UBND trình HĐND thành phố ban hành Nghị quyết về chính sách Dân số và Phát triển tại TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2021-2025 qua đó quy định một số chính sách cụ thể áp dụng đối với người dân trong đó ưu tiên giải quyết tình trạng mức sinh thấp tại thành phố.
Cũng tại buổi Giao lưu – Tọa đàm, các bạn sinh viên đã được tham dự Phần thi kiến thức tìm hiểu về "Giải pháp hỗ trợ, khuyến khích sinh đủ 2 con ở vùng mức sinh thấp". Qua hoạt động này, các bạn trẻ đã hiểu hơn về thực trạng mức sinh đang xuống thấp tại một số địa phương cũng như tác động của mức sinh tới sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Từ đó, giúp nâng cao nhận thức, trách nhiệm, có ý thức sinh đủ 2 con khi lập gia đình về sau, góp phần duy trì mức sinh thay thế và sự phát triển bền vững của đất nước./.

Ở những địa phương có mức sinh dưới mức sinh thay thế, thí điểm, mở rộng thực hiện các chính sách hỗ trợ các cặp vợ chồng sinh con, nuôi dạy con; có chính sách khuyến khích không kết hôn muộn, sinh con muộn và sinh ít con.
Một số biện pháp cần thực hiện như: Khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi; hỗ trợ mua nhà ở xã hội, thuê nhà ở, ưu tiên vào các trường công lập, hỗ trợ chi phí giáo dục trẻ em... đối với các cặp vợ chồng sinh đủ hai con...

(Trích Quyết định 588/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030).

Bài và ảnh: Tuấn Nghĩa-Mai Thùy

 Cổng Thông Tin Điện tử Công An tỉnh Kiên Giang
Khảo sát mong muốn sinh con của người Việt Nam hiện nay?
  Tôi muốn sinh 01 con

  Tôi muốn sinh 02 con

  Tôi muốn sinh 03 con

  Tôi không muốn sinh con


Đang Online: 2
Online trong ngày: 181
Online trong tháng: 5984
Tổng lượt truy cập: 666171