Xây dựng chính sách an sinh xã hội thích ứng với xu hướng già hóa dân số
(Ngày đăng:24.03.2020)
DSKG- Trao đổi với phóng viên Thời báo, PGS. TS. Giang Thanh Long – Giảng viên cao cấp Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng. “Việt Nam đã và đang xây dựng, triển khai các chính sách an sinh xã hội hoàn toàn phù hợp với xu hướng già hóa dân số. Tuy nhiên, do năng lực về tài chính cũng như tổ chức bộ máy còn có những hạn chế nhất định nên một số chính sách chưa thực sự hiệu quả như mong muốn và cần có những thay đổi để phù hợp hơn”.

PV: Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 và hiện có khoảng 10,1 triệu người cao tuổi, chiếm 11% dân số. Theo ông, chính sách cho những người cao tuổi hiện nay đã đáp ứng được xu hướng già hóa của dân số?

 

Ông Giang Thanh Long: Trong khoảng 5 năm gần đây, các chủ trương, nghị quyết và chính sách của Đảng và Chính phủ đều nhấn mạnh về các cụm từ“già hóa dân số”, “chăm sóc và phát huy vai trò của người cao tuổi”… nên có thểthấy già hóa dân số thực sự là một vấn đề đã được quan tâm từ tầm vĩ mô. Một loạt các chủ trương, nghị quyết đó tiếp tục được triển khai cụ thể thành các đề án tổng thể như đề án cải cách hệ thống bảo hiểm xã hội (trong đó có hưu trí là hệ thống trụ cột, dài hạn) và đề án đổi mới và phát triển hệ thống trợ giúp xã hội (mà trong đó trợ giúp cho người cao tuổi là một chương trình lớn, có độ bao phủ cao).

Cá nhân tôi cho rằng những chủ trương, chính sách đó hoàn toàn phù hợp với xu hướng già hóa dân số ở Việt Nam – một xu hướng cho thấy sẽ có hơn 27 triệu người cao tuổi vào năm 2050 (chiếm hơn 1/4 dân số). Tuy nhiên, do năng lực về tài chính cũng như tổ chức bộ máy còn có những hạn chế nhất định nên một số chính sách chưa thực sự hiệu quả như mong muốn và cần có những thay đổi để phù hợp hơn.

 

PV: Theo ông, nên có chính sách hỗ trợ như thế nào dành cho nhóm người cao tuổi từ 60 đến dưới 80 tuổi không có lương hưu, không thuộc diện hộ nghèo, hộ chính sách?

 

Ông Giang Thanh Long: Nghị định 136/2013/NĐ-CP cũng đã bao phủ nhóm người cao tuổi nhưng xét theo gia cảnh (ví dụ, sống trong hộ gia đình nghèo, sống cô đơn và không có người chăm sóc, nuôi dưỡng… đều được hưởng).

Tuy nhiên, mức bao phủ cho nhóm người cao tuổi này còn khá nhỏ so với tổng dân số của nhóm (ước tính vào năm 2018, tỷ lệ bao phủ trợ giúp cho nhóm này đạt khoảng 8%). Với nhóm đối tượng này, năm 2018, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đã trình Đề án cải cách và phát triển hệ thống trợ giúp xã hội giai đoạn 2017-2025, tầm nhìn tới 2050 và đưa ra lộ trình cụ thể để tăng mức bao phủ cũng như mức hưởng.Đề án này có tầm nhìn dài hạn và được đề xuất lồng ghép cùng Đề án cải cách hệ thống bảo hiểm xã hội để xây dựng một hệ thống an sinh thu nhập toàn dân, trong đó có chương trình hưu trí toàn dân (ai là người cao tuổi cũng được hưởng một mức lương hưu cơ bản như nhau) phối hợp với các chương trình hưu trí dựa trên đóng góp khác. Đây là mô hình mà nhiều người có thu nhập trung bình hiện nay đang theo đuổi dựa trên kinh nghiệm thành công của một số nước có thu nhập cao.

BS CK II Nguyễn Văn Tĩnh, Chi cục trưởng, Chi cục DS - KHHGĐ tập huấn KIến thức và kỹ năng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.                                              A. Thanh Dũng

 

PV: Hiện nay, chúng ta đã bàn đến những gói bảo hiểm ngắn hạn để huy động nhiều người cùng tham gia. Liệu, những gói bảo hiểm ngắn hạn như thế này có góp phần giảm khó khăn cho người cao tuổi không có lương hưu không, thưa ông?

 

Ông Giang Thanh Long: Trong mọi hoàn cảnh, dù là gói bảo hiểm ngắn hạn hay dài hạn thì chức năng của chúng đều là giảm thiểu rủi ro về thu nhập cho mọi người tham gia. Đặc biệt với người cao tuổi – những người có nhiều rủi ro về mất hoặc giảm thu nhập do vấn đề sức khỏe, công việc – thì các gói bảo hiểm lại càng có ý nghĩa.

Do đó, cá nhân tôi cho rằng, việc đưa ra các gói bảo hiểm ngắn hạn để huy động nhiều người tham gia là bước đầu để hình thành thói quen tham gia bảo hiểm của người dân nói chung và người lao động, người cao tuổi nói riêng. Tuy nhiên, để khẳng định việc các gói bảo hiểm này có giảm khó khăn cho người cao tuổi không có lương hưu hay không còn phụ thuộc vào việc họ được hưởng như thế nào và đương nhiên câu hỏi ngược lại sẽ là khả năng đóng góp của họ là bao nhiêu? Cơ chế quản lý các quỹ này như thế nào? Nhà nước có bảo hiểm cho các rủi ro xảy ra với việc quản lý và đầu tư quỹ hay không?...

Việc đa dạng loại hình bảo hiểm là hết sức cần thiết khi nền tảng hệ thống bảo hiểm và ngân hàng ngày càng phát triển, nhưng cơ chế, cách thức quản lý quỹ bảo hiểm không kém phần quan trọng để đảm bảo được rằng người dân (trong đó có người cao tuổi) có thể tiếp cận được dịch vụ, có khả năng chi trả, đóng góp và nhận được mức hưởng phù hợp.

 

PV: Theo ông, Nhà nước cần có giải pháp tổng thể về an sinh xã hội như thế nào trong thời gian tới, trong bối cảnh số lượng người già ngày càng tăng?

 

Ông Giang Thanh Long: Như đã nêu ở trên, hiện nay Chính phủ cùng các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế đang tích cực xây dựng và triển khai các đề án lớn hướng tới mục tiêu “chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi”, “bảo hiểm y tế toàn dân”… với những bước đi khá rõ trong việc thích ứng (chứ không phải đối phó) với già hóa dân số.Tôi cho rằng, một số chính sách được đề xuất thực hiện theo lộ trình điều chỉnh/thích ứng dần với già hóa dân số là hoàn toàn phù hợp như nâng dần tuổi hưu theo lộ trình và có sự điều chỉnh cụ thể cho lao động nam và nữ; giảm dần độ tuổi hưởng trợ giúp xã hội cho người cao tuổi (dự kiến từ 80 tuổi xuống 75 tuổi rồi sau đó là 70 tuổi…) gắn liền với việc mở rộng bao phủ của hệ thống bảo hiểm xã hội.

Cùng lúc đó, khuyến khích các tổ chức bảo hiểm, ngân hàng… tham gia tích cực vào việc cung cấp các dịch vụ liên quan tới bảo hiểm nhân thọ. Sự đa dạng đó sẽ tạo những mạng lưới an sinh xã hội cho những người có thu nhập trung bình trở lên.

Trong khi đó, mạng lưới trợ giúp xã hội mở rộng cũng tạo lưới an sinh thu nhập và bảo vệ sức khỏe cho người có thu nhập thấp./. Xin cảm ơn ông./.                                                                  Thanh Thanh. Theo Tài chính Việt Nam

 Cổng Thông Tin Điện tử Công An tỉnh Kiên Giang
Khảo sát mong muốn sinh con của người Việt Nam hiện nay?
  Tôi muốn sinh 01 con

  Tôi muốn sinh 02 con

  Tôi muốn sinh 03 con

  Tôi không muốn sinh con


Đang Online: 6
Online trong ngày: 297
Online trong tháng: 7532
Tổng lượt truy cập: 607268